Yönetim Kurulu Üyemiz Simanur Şen tarafından hazırlanan “Dile Entegrasyon ve İmla Belirlenmesi Açısından Bir İnceleme: Dron(e)” başlıklı çalışma, Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler dergisinde yayımlanmıştır. Çalışmada teknolojik gelişmelerle birlikte Türkçede kullanılmaya başlanan “drone/dron” kelimesinin anlamı, kullanım alanları, Türkçedeki karşılıkları ve yazımı ele alınmaktadır. Ayrıca yeni teknolojilerin beraberinde yeni kavram ve adlandırmaları getirdiği, yabancı kökenli kelimelerin dile aktarılmasının ise bu süreçte önemli bir konu olduğu vurgulanmaktadır.
Çalışmada öncelikle Türkçenin tarih boyunca farklı toplumlarla kurduğu ilişkiler sonucunda birçok yabancı kökenli kelimeyi bünyesine kattığı belirtilmektedir. Günümüzde teknolojik gelişmeler ve iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte bu tür kelimelerin Türkçeye girişinin daha hızlı gerçekleştiği ifade edilmektedir. “Dron” kelimesi de bu sürecin güncel örneklerinden biri olarak değerlendirilmektedir.
Drone, İngilizce kökenli bir kelime olup çalışmada kelimenin anlamı ve insansız hava araçlarının gelişim süreci üzerinde de durulmaktadır. Günümüzde dronların askerî amaçların yanı sıra fotoğrafçılık, sinema, gazetecilik, ticari faaliyetler, bilimsel çalışmalar ve bireysel kullanım gibi çeşitli alanlarda kullanıldığı belirtilmektedir.
Türkçede söz konusu araç için “insansız hava aracı”, “pilotsuz hava aracı” ve “dron” gibi farklı kullanımlar bulunmaktadır. Çalışmada, “insansız hava aracı” ifadesinin daha çok resmî, askerî ve havacılıkla ilgili alanlarda, “dron” kelimesinin ise fotoğrafçılık, sinema, gazetecilik ve bireysel kullanımlarda öne çıktığı ifade edilmektedir. Ayrıca Türk Dil Kurumu’nun 2017 yılında “drone” için Türkçe karşılık belirlemek amacıyla yaptığı çalışmada “uçangöz” önerisinin öne çıktığı ancak bu kullanımın yaygınlaşmadığı belirtilmektedir.
Çalışmanın bir diğer önemli konusu ise kelimenin yazımıdır. Türkçede “drone”, “dron” ve “dıron” gibi farklı yazımların kullanıldığına dikkat çekilmekte; Türkçenin yabancı kelimelerin yazımına ilişkin kuralları doğrultusunda değerlendirme yapılmaktadır. Bu değerlendirmeler sonucunda, mevcut kullanım ve yazım özellikleri dikkate alınarak “dron” biçiminin kullanılmasının uygun olduğu önerilmektedir.
Sonuç olarak çalışma, teknolojik gelişmelerle Türkçeye giren yeni kelimelerin yalnızca anlam bakımından değil, adlandırma, kullanım alanı ve yazım açısından da değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. “Dron” örneği üzerinden yapılan bu inceleme, Türkçenin yeni teknolojik kavramlarla karşılaşması ve bu kavramların dile uyarlanması sürecine ilişkin güncel bir değerlendirme sunmaktadır.
Makalenin tam metnine erişmek için aşağıdaki bağlantıyı tıklayınız.
https://dergipark.org.tr/tr/pub/sosbilder/article/1880156
